Betekenisonderhandeling bij maatschappijleer

Student Khalid praat in een 3 vmbo-klas over het begrip ‘meerderheid’.

Beschrijving onderwijssituatie

Khalid is tweedejaars student aan een tweedegraads lerarenopleiding maatschappijleer. In het kader van zijn stage geeft hij een serie lessen aan een 3 vmbo-klas 3 (kader). Het thema van de lessenreeks is ‘politiek’. In dit fragment leidt Khalid de tweede les in. Het thema van de les is ‘democratie’ en Khalid start met een gesprek over het begrip ‘meerderheid’.

Kijkvragen

  1. Op welke manier(en) stimuleert Khalid zijn leerlingen om te spreken?
  2. Hoe reageert Khalid op de inbreng van leerlingen?


Videofragmenten



Fragment 1

Klik hier voor het transcript bij fragment 1.

Opdrachten

  1. Wat vind je van de manier waarop Khalid het begrip ‘meerderheid’ bespreekt? Wat vind je sterk? Heb je suggesties voor hem?
  2. Wat vind je van de feedback die de leerlingen van Khalid krijgen? Wat vind je sterk en waar zie je verbeterpunten?

Kennisbasis

  1. Khalid wil met het gesprek de leerlingen laten nadenken over het begrip ‘meerderheid’. Vanuit die doelstelling wil hij betekenisonderhandeling organiseren. In hoeverre vind je dat er sprake is van betekenisonderhandeling? Waarom wel of niet?
  2. Khalid stelt verschillende soorten vragen. Wat voor vragen stelt hij?
  3. Khalid vraagt vrijwel aan het begin van de les: “Waar denken jullie aan als je het woord “meerderheid” hoort of ziet of leest. Wie kan mij dat vertellen?” Hier is sprake van taalproductie uitlokken. Zie je nog meer voorbeelden van taalproductie uitlokken?
  4. Khalid geeft als feedback op een bijdrage van een leerling: OK. Dit is bevestigende feedback. Welke andere feedbackstrategieën hanteert Khalid? Bedenk wat je precies gaat zeggen tegen de leerlingen wanneer je andere feedbackstrategieën gaat toepassen dan Khalid doet.

Taalcompetenties

1: Gesprekken voeren met leerlingen 

De leraar kan gesprekken voeren met leerlingen als volwaardige gesprekspartners, zowel individueel als in een groep, over onderwerpen die door alle partners aangebracht kunnen worden, en in het bijzonder over leerinhouden. De gesprekken komen de totale ontwikkeling van de leerlingen, en in het bijzonder hun taalontwikkeling, ten goede.

 1.2 (3) feedback geven op de talige uitingen (…)

Khalid maakt nog weinig gebruik van de feedbackstrategie “uitbreiden van de inhoud”. Om de leerlingen meer over het onderwerp aan de praat te krijgen, kan hij deze strategie meer inzetten.