Vakbegrippen in samenhang bij natuurkunde

Deze leraar natuurkunde maakt gebruikt van de methode ‘conceptmapping’ om de verhouding en relatie tussen begrippen die te maken hebben met ‘het heelal’ in kaart te brengen.

Beschrijving onderwijssituatie

In dit filmpje wordt uitgelegd wat conceptmapping inhoudt en wordt getoond hoe leraar Tony dat in de praktijk uitvoert. 

Kijkvragen

  1. Wat vinden respectievelijk de leraar, leerlingen en deskundige van conceptmapping? 
  2. Noteer de kernbegrippen uit het filmpje. Zou je daar een conceptmap van kunnen maken?
  3. Welk soort relaties tussen begrippen kun je met een conceptmap zichtbaar maken?


Videofragment



Opdrachten

Leraar Tony heeft vooraf een begrippenlijst samengesteld. De leerlingen knippen deze begrippen uit en plakken ze op een A3-vel. 

  1. Wat vind je van deze werkwijze? Waarom moeten leerlingen de begrippen uitknippen en laat Tony ze niet direct op een vel papier opschrijven? Zie jij nog meer/andere mogelijkheden?
  2. De deskundige geeft aan dat niet elke thema zich leent voor conceptmapping. Welk thema uit jouw lessen leent zich er wel voor? Werk dat thema voor jezelf uit. 

Kennisbasis

  1. Voor de woordenschatopbouw is het van belang dat woorden of vakbegrippen niet los aan bod komen. Geef voorbeelden waar Tony een begrip relateert aan andere vakbegrippen en geef voorbeelden waar hij dat niet doet.
  2. Op welke manier wordt met deze werkvorm de betekenis van bekende woorden bij leerlingen uitgediept? (zie verwerving vakbegrippen)
  3. De leraar heeft een voorselectie gemaakt van begrippen. Leerlingen gebruiken die en zoeken zelf verder. Waarom is het vooraf selecteren van vakbegrippen belangrijk? 

De leraar kan teksten beoordelen op toegankelijkheid voor zijn leerlingen en kan die teksten zo nodig via mondelinge en schriftelijke ingrepen toegankelijk maken.

Leraar Tony werkt gestructureerd met conceptmapping. Hij heeft in zijn voorbereiding een begrippenlijst voor leerlingen gemaakt en gezorgd voor grote vellen dik papier, waarop leerlingen in groepjes een conceptmap kunnen maken. In zijn instructie geeft hij duidelijk aan hoe leerlingen tot een conceptmap kunnen komen. Tijdens het werken loopt hij rond en ondersteunt hij waar nodig.